image

Asansör Sürücüsü (İnvertör) Nedir ve Sürücü Fiyatları Nasıl Belirlenir? Kapsamlı Rehber

Değerli okurlarımız ve bina yöneticileri serimizin bu son derece teknik ve kapsamlı rehberinde, modern asansör sistemlerinin "beyni ve kalbi" konumunda olan asansör sürücülerini (VVVF invertör cihazları) derinlemesine inceliyoruz. Asansör teknolojisinin geldiği son noktada, konforlu bir seyahat ve her şeyden önemlisi can güvenliği için hayati bir rol üstlenen bu cihazların ne işe yaradığını, nasıl çalıştığını ve piyasadaki fiyatlandırma stratejilerinin hangi kriterlere göre belirlendiğini en ince ayrıntısına kadar ele alacağız.

Asansörünüzün sarsıntısız kalkması, katında milimetrik olarak durması ve enerji tasarrufu sağlaması tamamen bu teknolojik üniteye bağlıdır. Mersin gibi zorlu iklim şartlarına sahip bir şehirde bu cihazların korunması ve doğru seçilmesi, binanızın hem bütçesini hem de yasal yükümlülüklerini doğrudan etkiler.

 

Asansör Sürücüsü (VVVF İnvertör) Nedir ve Temel Çalışma Prensibi Nasıldır?

Teknik adıyla VVVF (Variable Voltage Variable Frequency - Değişken Voltaj Değişken Frekans) İnvertör, halk arasındaki adıyla asansör motor sürücüsü, asansörün tahrik motoruna giden elektrik enerjisinin frekansını ve voltajını elektronik olarak ayarlayan, böylece motorun devrini (hızını) ve torkunu (gücünü) hassas bir şekilde kontrol eden yüksek teknolojili bir güç elektroniği cihazıdır.

Eski tip (çift hızlı veya tek hızlı) asansörlerde, asansör kalkış yaparken şebekeden tam güç çeker ve aniden fırlardı; dururken de fren balataları diske aniden çarparak sert bir duruş sergilerdi. Bu durum hem mekanik sistemleri çok hızlı yıpratır hem de yolcular için konforsuz, hatta tehlikeli bir seyahat anlamına gelirdi. Günümüzde ise asansör sürücüleri, şehir şebekesinden gelen 380V Alternatif Akımı (AC) önce kendi içindeki köprü diyotlar vasıtasıyla Doğru Akıma (DC) çevirir (DC Bus - DC Bara). Ardından bu enerjiyi, mikroişlemcisinden aldığı komutlarla IGBT (Insulated-Gate Bipolar Transistor) adı verilen çok hızlı elektronik anahtarlar üzerinden geçirerek, motora saniyede binlerce kez darbe halinde (PWM - Pulse Width Modulation) yeniden AC voltaj olarak gönderir.

Bu karmaşık elektronik sinyal işleme sayesinde asansör motoru "sıfır" hızdan yavaşça hızlanmaya başlar (kalkış ivmelenmesi), seyir hızına ulaşır ve kata yaklaşırken yumuşak bir şekilde yavaşlayarak (frenleme ivmesi) milimetrik bir isabetle durur. Bu mükemmel kontrol, asansördeki can güvenliği standartlarını en üst seviyeye taşır ve mekanik yorulmaları minimuma indirir. Bu süreçte cihazın sağlığından emin olmak için düzenli Mersin asansör arıza tespiti ve bakımı yapılması şarttır.

 

Sürücünün Asansördeki Görevleri ve "Can Güvenliği" Açısından Önemi

Asansör sürücüsünün temel görevi sadece konfor sağlamak değildir; cihaz, asansörün güvenlik zincirinin en önemli elektronik halkalarından biridir. Sürücü, asansör hareket halindeyken motorun çektiği akımı sürekli olarak izler (akım transformatörleri ile). Eğer asansör kapasitesinden fazla yüklenmişse veya mekanik bir sıkışma (örneğin kuyu içinde bir cisme çarpma) meydana gelmişse, motor aniden aşırı akım çekecektir. Sürücü bu anormal durumu milisaniyeler içinde fark edip gücü keser ve sistemin daha büyük bir kazaya sürüklenmesini (örneğin halatların kopması veya motor sargılarının yanması) engeller.

Bunun yanı sıra, elektrik kesintisi anlarında kurtarma sisteminin (UPS veya akü grubu) devreye girmesiyle birlikte, sürücü düşük voltajla (genellikle 60V DC) çalışarak kabini en yakın kata en az enerjiyle, düşük hızda ve güvenli bir şekilde ulaştırır. Can güvenliği açısından değerlendirildiğinde, asansörün kat seviyesinde tam hizalı durmasını sağlayan şey sürücünün kapalı çevrim (closed-loop) enkoder geri besleme sistemidir. Eğer asansör katından 3-4 santimetre aşağıda veya yukarıda durursa, binaya giren veya çıkan yaşlılar, çocuklar ya da dalgın yolcular takılıp düşerek çok ağır yaralanmalar yaşayabilir. Sürücünün kusursuz çalışması, bu takılma riskini sıfıra indirir.

 

Mersin'in Nemli İkliminin Asansör Sürücüleri ve Elektronik Kartlar Üzerindeki Yıkıcı Etkisi

Asansör sürücüleri, içlerinde binlerce hassas mikro-elektronik komponent (direnç, kapasitör, entegre devre, röle) barındıran cihazlardır. Ancak Türkiye'nin güneyindeki incisi Mersin'in eşsiz doğası ve sahil şeridi, bu cihazlar için gizli bir tehdit barındırır: Aşırı nem, tuzlu deniz havası ve korozyon.

Özellikle yaz aylarında %80'leri aşan nem oranı ve havada asılı duran klorür (tuz) iyonları, asansör kulelerindeki (makine dairesi veya kuyu içi panolardaki) elektronik sürücü cihazlarının içine nüfuz eder. Bu nemli iklim, cihazın anakartındaki (PCB) ince bakır yolların ve lehim noktalarının oksitlenmesine, yeşermesine ve sonuç olarak kısa devre yapmasına neden olur. Paslanma ve oksitlenme, sadece elektronik kartlarda değil, kontaktörlerin ve şalterlerin platinciklerinde de oluşarak iletkenliği düşürür. Bu durum, cihazın içinden geçen yüksek akımın (amper) ısıya dönüşmesine ve sürücünün içindeki IGBT modüllerinin patlamasına (yanmasına) yol açar.

Sürücü arızalarının yanı sıra, nemli iklim asansörün mekanik aksamları üzerinde de yıkıcı etkiye sahiptir. Çelik taşıyıcı halatların içten içe paslanması, kılavuz rayların oksitlenerek sürtünme katsayısının artması, tahrik motorunu daha fazla güç (tork) üretmeye zorlar. Mekanik olarak zorlanan ve paslı raylarda sıkışarak ilerleyen bir asansör kabini, sürücüden sürekli "aşırı akım" (overcurrent) talep eder. Sürücü, kendi kapasitesinin sınırlarında çalışmaya zorlandığında aşırı ısınır ve termik korumaya geçerek asansörü durdurur. Bu da Mersin sıcağında kabin içinde insanların mahsur kalması demektir ki bu durum can güvenliği için ciddi bir risk oluşturur.

 

Sahil Şeridine (Tece, Adnan Menderes Bulvarı, GMK Bulvarı) Özel Elektronik İzolasyonlar

Özellikle Mezitli ilçesine bağlı Tece ve Deniz Mahallesi gibi denize sıfır konumdaki yerleşimlerde, Adnan Menderes Bulvarı boyunca uzanan lüks sitelerde ve şehrin atardamarı GMK Bulvarı (Gazi Mustafa Kemal Bulvarı) üzerindeki iş merkezlerinde bu arızalar çok sık yaşanmaktadır. Denizden gelen lodos, kuyu boşluklarından yukarı doğru bir baca etkisiyle yükselerek makine dairelerine tuzlu nem pompalar.

Mersin Teknik Asansör olarak bu bölgelere özel Mersin asansör revizyon hizmetleri sunuyoruz. Standart sürücüler yerine, iç elektronik devreleri fabrikasyon olarak özel korozyon önleyici "Conformal Coating" (koruyucu epoksi vernik) ile kaplanmış cihazlar kullanıyoruz. Ayrıca, panoların içine yerleştirdiğimiz akıllı termostat kontrollü pano ısıtıcıları ve nem alıcı havalandırma fanları sayesinde, pano içindeki çiğleşmeyi (yoğuşmayı) engelliyor, sürücünüzün ömrünü deniz kenarında bile yıllarca uzatıyoruz.

 

Yenişehir ve Mezitli'deki Yüksek Katlı Binalar İçin Özel Sürücü Çözümlerimiz

Mersin'de kentsel dönüşüm ve modernleşmenin merkezi olan Yenişehir ve Mezitli ilçeleri, 15 ile 30 kat arasında değişen yüksek katlı rezidansların ve dikey mimarinin yoğun olduğu bölgelerdir. Yüksek katlı binalarda asansör trafiği çok yoğundur; asansörler günde binlerce kez dur-kalk yapar. Bu dur-kalk eylemi, asansör sürücülerinin çok ciddi şekilde ısınmasına neden olur.

Ayrıca, Menteş Mahallesi veya Yenişehir'in üst kısımlarındaki yoğun yapılaşma bölgelerinde, şebeke voltajlarında sık sık dalgalanmalar (ani voltaj düşmeleri ve yükselmeleri) yaşanabilmektedir. Asansör sürücüleri voltaj dalgalanmalarına karşı son derece hassastır. Şebeke 380V'tan 330V seviyelerine düştüğünde (Undervoltage), standart bir sürücü arızaya geçer veya içindeki kondansatörler şişerek patlar. Yüksek katlı binalarda, asansörün yarı yolda kalması, özellikle acil durumlarda (sağlık müdahalesi vb.) doğrudan can güvenliği sorunudur.

Biz, yüksek katlı binaların yoğun olduğu bu bölgelere, şebeke toleransı yüksek (geniş voltaj aralığında çalışabilen), dahili DC şok bobinleri ve harmonik filtreleri bulunan ağır hizmet (Heavy Duty) tipi asansör sürücüleri entegre ediyoruz. Ayrıca yüksek hızlı (saniyede 1.6 metre ve üzeri) asansörler için, frenleme esnasında ortaya çıkan fazla enerjiyi ısıya dönüştürüp havaya atmak (frenleme direnci) yerine, tekrar elektrik şebekesine geri basarak binaya enerji tasarrufu sağlayan Rejeneratif Sürücü sistemlerini tavsiye ediyor ve kuruyoruz.

 

Asansör Sürücü Fiyatları Nasıl Belirlenir? Maliyetleri Etkileyen Ana Faktörler

Bina yöneticilerinin arıza anında en çok merak ettiği konulardan biri de "Asansör sürücü fiyatları ne kadar ve bu fiyatlar neye göre değişiyor?" sorusudur. Asansör sürücüsü fiyatlandırması sabit değildir; cihazın kapasitesine, teknolojisine ve menşeine göre ciddi farklılıklar gösterir. Fiyatları belirleyen temel teknik ve ticari faktörleri şu şekilde sıralayabiliriz:

1. Motorun Gücü (kW - Kilowatt) ve Amper Değeri

Fiyatı belirleyen en temel unsur, asansörünüzün tahrik motorunun gücüdür. Sürücünün kapasitesi motorun gücüne tam olarak uygun (hatta bir tık üzerinde) seçilmelidir. 4 kişilik (320 kg) bir asansörde genellikle 4 kW veya 5.5 kW gücünde bir sürücü kullanılırken, 10 kişilik (800 kg) veya yük asansörlerinde 7.5 kW, 11 kW, 15 kW ve hatta 22 kW gücünde sürücüler gereklidir. Kilowatt değeri ve cihazın dayanabileceği maksimum akım (amper) değeri arttıkça, içindeki yarı iletken IGBT modüllerinin büyüklüğü ve maliyeti arttığı için sürücünün fiyatı da doğrudan yükselir.

2. Motorun Tipi (Senkron vs. Asenkron)

Asansörlerde temel olarak iki tip motor kullanılır: Dişlili Asenkron motorlar ve Dişlisiz (Gearless) Senkron motorlar.

  • Asenkron Sürücüler: Genellikle açık çevrim çalışan, daha basit algoritmalara sahip ve fiyat olarak daha uygun olan sürücülerdir.
  • Senkron Sürücüler (Dişlisiz Motor Sürücüleri): Makine dairesiz (MRL) sistemlerde kullanılan dişlisiz motorları sürmek için, motorun milindeki mutlak pozisyonu okuyan özel bir "Enkoder" kartına (Endat, Sincos vb.) ihtiyaç vardır. Bu cihazlar kapalı çevrim (Closed-Loop) çalışır, son derece hassas vektör kontrol algoritmalarına sahiptir ve bu gelişmiş teknoloji nedeniyle fiyatları asenkron sürücelere göre çok daha yüksektir.

3. Marka, Menşei ve Döviz Kuru

Elektronik cihazlar olan sürücülerin tamamına yakını ithal komponentlerden üretilir. Piyasada yerli üretim (Arkel, Mikrolift, Aybey vb.) cihazların yanı sıra, dünya devleri olan Japon ve Avrupa menşeli (Yaskawa, Fuji, KEB, Ziehl-Abegg) cihazlar bulunmaktadır. İthal markaların fiyatları döviz (Euro/Dolar) endeksli olup, gümrük vergileri ve lojistik maliyetleriyle birlikte yerli alternatiflere göre daha pahalıdır ancak yüksek trafikli binalarda ömürleri çok daha uzundur. Döviz kurlarındaki dalgalanmalar, sürücü fiyatlarını anlık olarak değiştiren en önemli dış faktördür.

4. Pano Tipi (Tümleşik vs. Harici)

Günümüz teknolojisinde asansör kontrol panosu (anakart) ile motor sürücüsü tek bir cihaz içinde birleştirilmiştir. Bunlara "Tümleşik Sürücülü Asansör Kontrol Cihazları" denir (Örneğin Arkel Arcode). Tümleşik cihazlar, panonun kalbini oluşturduğu için fiyatları yüksektir. Eğer panonuz eski tipse ve sadece içindeki bağımsız sürücü modülü yandıysa, harici bir sürücü (örneğin Fuji Frenic) takılarak maliyet düşürülebilir. Arıza anında değişmesi gereken parçanın tespiti için Mersin asansör sürücü tamiri ve değişimi ekibimiz uzman cihazlarla testler yapmaktadır.

 

Yasal Zorunluluk: 'Yeşil Etiket' Süreci, Sürücü Arızaları ve TSE Standartları

Asansörlerin güvenli bir şekilde işletilmesi, Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ve ilgili belediyelerin denetiminde olan yasal bir zorunluluktur. Her asansör yılda en az bir kez A Tipi Muayene Kuruluşları tarafından TSE standartlarına (TS EN 81-20 / TS EN 81-50) göre periyodik muayeneye tabi tutulur. Bu muayenelerde asansörün güvenlik seviyesini belirten renkli etiketler (Kırmızı, Sarı, Mavi, Yeşil) verilir.

Yeşil Etiket, asansörün can ve mal güvenliği açısından kusursuz olduğunu, tüm yasal şartları sağladığını gösteren belgedir. Sürücü arızalarının "Yeşil Etiket" süreciyle doğrudan, ayrılmaz bir bağı vardır. İlgili yönetmelik ve TSE standartları açıkça belirtir ki; asansör kabini ile kat hizası arasındaki duruş seviyesi farkı (basamak oluşumu) maksimum +/- 10 milimetre (1 cm) olmak zorundadır.

Eğer asansörünüzün sürücüsü arızalıysa, parametreleri bozulmuşsa veya frenleme direnci işlevini yitirmişse, asansör kat hizasını kaçıracaktır. Kabinin katta 2-3 cm aşağıda veya yukarıda durması, muayene uzmanları tarafından "Takılma ve Düşme Tehlikesi" olarak değerlendirilir ve asansörünüze anında Kırmızı Etiket (Güvensiz Asansör) vurulur. Kırmızı etiketli asansörü kapatmayan veya tamir ettirmeyen bina yöneticisi, olası bir kazada tüm cezai ve tazminat sorumluluklarını (Sigorta Rücu dahil) tek başına üstlenmek zorunda kalır. Can güvenliği ihlal edildiği için yasal süreçler acımasızdır.

Bu nedenle, arızalı bir sürücü sadece bir "konfor" sorunu değil, aynı zamanda ciddi bir hukuki risk ve "Etiket" sorunudur. Binalarınızdaki asansörlerin TSE standartlarına tam uyumlu ve Yeşil Etiketli çalışmasını sağlamak için Asansör periyodik bakım sözleşmelerimizle yanınızdayız.

 

Asansör Sürücüleri Teknik Özellikleri ve Fiyat Belirleme Kriterleri Tablosu

Aşağıdaki tablo, asansör sürücülerinin teknik kapasitelerine göre ayrımını ve fiyatlandırma üzerindeki etkilerini özetlemektedir. (Tablodaki veriler bilgilendirme amaçlı olup, kur ve marka bazında değişkenlik gösterir.)

Sürücü Kapasitesi (Motor Gücü) Asansör Tipi ve Kullanım Alanı Kontrol Tipi (Algoritma) Fiyatı Etkileyen Ek Donanımlar Maliyet Seviyesi
4.0 kW - 5.5 kW 4-6 Kişilik (320-480 kg), Düşük Katlı Apartmanlar (Maks 5-6 Kat). Açık Çevrim (Open Loop) - Asenkron V/F veya Basit Vektör Kontrol. Standart Frenleme Direnci (Genellikle 50 Ohm - 1000W). Düşük - Ekonomik
7.5 kW - 11 kW 8-10 Kişilik (630-800 kg), Orta/Yüksek Katlı Siteler (Mersin Mezitli Siteleri). Kapalı Çevrim (Closed Loop) - Enkoder Kartı İlavesi Şarttır. Harici Enkoder Kartı, Yüksek Kapasiteli EMI Filtreler. Orta - Standart
15 kW - 22 kW 13+ Kişilik, Yük/Sedye Asansörleri, Gökdelen Tipi Yüksek Hızlı Asansörler. Hassas Vektör Kontrol (Senkron Dişlisiz Motorlar İçin Özel). Dahili DC Şok Bobini, Rejeneratif Ünite, Gelişmiş Haberleşme. Yüksek - Premium

 

Mersin İkliminde Sürücü Arızaları ve Çözüm Tablosu

Mersin'in nemli ve tuzlu havasının elektronikte yarattığı sorunları ve MTA olarak uyguladığımız koruyucu önlemleri aşağıdaki tabloda görebilirsiniz.

İklimsel Neden / Risk Sürücü Üzerindeki Fiziksel Etkisi Asansöre Yansıyan Arıza MTA Özel Çözüm ve Önlemi
Yüksek Nem ve Yoğuşma PCB (Anakart) üzerindeki yolların oksitlenerek kısa devre yapması. Sürücünün aniden kapanması, Ekranda haberleşme hatası (CanBus Error). Epoksi vernik kaplı özel marin tipi elektronik kart kullanımı.
Tuzlu Deniz Havası (Korozyon) Terminal bağlantı klemenslerinin ve kontaktör bacaklarının paslanması. İletkenliğin düşmesiyle ark oluşumu ve sürücü IGBT'lerinin yanması. Panolara nem alıcı tabletler ve IP65 izoleli muhafaza kutuları.
Sıcaklık Dalgalanmaları Makine dairesinin aşırı ısınması sonucu soğutma bloklarının yetersiz kalması. Termik koruma (Overheat) hatası vererek asansörün iki kat arası kalması. Akıllı termostatlı endüstriyel soğutma fanlarının panoya entegrasyonu.
Mekanik Paslanma Nemli raylar ve halatlar yüzünden motorun zorlanması. Sürücünün sürekli Aşırı Akım (Overcurrent) çekerek yorulması. Mekanik aksamların neme dayanıklı özel marin yağlarla yağlanması.

 

Detaylı Soru-Cevap (Q&A): Asansör Sürücüleri ve Fiyatlandırma Hakkında Her Şey

Bu bölümde, binalarında asansör arızası yaşayan ve sürücü değişimi/tamiri konusunda kararsız kalan yöneticilerimizden bize en sık gelen soruları tüm teknik ve ticari çıplaklığıyla yanıtlıyoruz.

Soru 1: Asansörümüzün sürücüsü yandı. Yenisini almak çok pahalı, tamir ettirebilir miyiz? Tamir güvenli midir?

Cevap: Bu, asansör sektörünün en tartışmalı konularından biridir. Sürücülerin içindeki temel arızalar genellikle IGBT patlaması veya güç kartındaki kondansatörlerin şişmesidir. Evet, sürücüler özel laboratuvar ortamlarında tamir edilebilir. Ancak asansör bir can güvenliği aracıdır; bir televizyon veya bilgisayar değildir. Tamir edilen sürücülerin testleri gerçek yük altında yapılmadığı için, asansör tam yüklüyken (içinde 8 kişi varken) tamir gören o parça tekrar iflas edebilir. Bu durum kabinin düşmesine veya kontrolsüz hareketine yol açabilir. Yönetmelikler gereği, yaşamsal risk taşıyan parçaların tamiri yerine, garantili ve TSE belgeli sıfır cihazlarla değişimi hukuki ve teknik açıdan en doğru olanıdır.

Soru 2: Fiyat teklifi aldık, sürücü fiyatları neden hep Euro veya Dolar üzerinden hesaplanıyor? Yerli üretimi yok mu?

Cevap: Asansör sürücüleri yüksek teknoloji ürünü yarı iletken bileşenlerden oluşur. Türkiye'de son yıllarda Arkel, Mikrolift gibi dünya çapında başarılı ve çok kaliteli "Yerli Üretim" markalarımız mevcuttur. Ancak bu cihazları "yerli" yapan şey, tasarım algoritmaları, yazılımları, PCB dizgileri ve dış kasalarıdır. İçlerindeki çekirdek parçalar (mikroişlemciler, IGBT modülleri, entegreler vb.) Tayvan, Japonya veya Almanya gibi ülkelerden döviz bazında ithal edilmektedir. Hammadde dövizle geldiği için, yerli markalar da maliyetlerini mecburen döviz endeksli olarak belirlerler. Bu yüzden fiyat teklifleri kur dalgalanmalarından doğrudan etkilenir.

Soru 3: Yenişehir'deki 20 katlı rezidansımızda voltajlar çok oynuyor ve sürücü sürekli arızaya geçiyor. Buna kalıcı bir çözüm var mı?

Cevap: Kesinlikle var. Yenişehir gibi çok katlı binaların yoğunlaştığı ve şebeke yükünün anlık değiştiği bölgelerde voltaj çökmeleri sık yaşanır. Standart sürücüler şebeke dalgalanmalarını tolere edemez ve kendini korumaya alır. Kalıcı çözüm; asansör ana besleme hattına sanayi tipi Servo Voltaj Regülatörü (voltaj dengeleyici) taktırmaktır. Bu cihaz, dışarıdan 320V veya 420V da gelse, sürücüye her zaman tertemiz ve sabit bir 380V enerji göndererek elektronik kartın yanmasını ve asansörün yolda kalmasını engeller. Yüksek katlı binalar için bu bir lüks değil, zorunluluktur.

Soru 4: Sürücü değişiminde marka tercihi önemli midir? Her marka sürücü her asansöre uyar mı?

Cevap: Marka tercihi çok önemlidir ve hayır, her sürücü her asansöre uyum sağlamaz. Sürücü, asansörün ana işlemci kartı ile (örneğin ARL-500, ML65, Aybey) uyumlu bir haberleşme protokolü (CanBus, RS485 vb.) kullanmak zorundadır. Aksi takdirde anakart sürücüye söz geçiremez. Ayrıca, motorunuzun tipi (Senkron/Asenkron) ve enkoder tipi (incremental, absolute) sürücünün desteklediği donanımlarla birebir örtüşmelidir. Yanlış seçilmiş veya uyumsuz bir sürücü asansörü yürütmez. Mersin Teknik Asansör, panonuzun altyapısına en uygun ve uzun ömürlü marka/modeli mühendislik hesaplamalarıyla belirler.

Soru 5: Sürücünün asansörün elektrik faturasını düşürdüğü (enerji tasarrufu sağladığı) doğru mu?

Cevap: Kesinlikle doğrudur. Eski tip sürücüsüz (röleli, çift hızlı) asansörler kalkış esnasında şebekeden nominal akımın 4-5 katı kadar demeraj (kalkış) akımı çekerlerdi. Bu da elektrik sayaçlarının çok hızlı dönmesine ve faturanın şişmesine neden olurdu. VVVF inverterler (Sürücüler) voltajı ve frekansı yavaş yavaş artırdıkları için şebekeden anlık yüksek akım çekmezler. Sürücülü bir asansör, sürücüsüz bir asansöre kıyasla %30 ila %45 arasında enerji tasarrufu sağlar. Bu tasarruf, yüksek trafikli binalarda sürücünün kendi maliyetini 1-2 yıl içinde amorti etmesi anlamına gelir.

Soru 6: Tece'deki yazlık sitemizde sürücü sürekli "Frenleme Direnci Aşırı Isındı" hatası veriyor. Frenleme direnci nedir, ne işe yarar? Fiyata dahil midir?

Cevap: Asansör kabini aşağı yönde ağır yüklü (dolu) inerken veya yukarı yönde boş çıkarken, yerçekiminin de etkisiyle motor elektrik tüketmek yerine bir jeneratör gibi elektrik üretmeye başlar. Motorun ürettiği bu fazla elektrik enerjisi geri dönüp sürücünün içine girer. Sürücünün patlamaması için bu fazla elektriğin bir yere atılması gerekir. İşte sürücüye bağlı olan, genellikle pano üzerinde bulunan ızgaralı ve çok sıcak olan o metal çubuğa Frenleme Direnci denir. Fazla elektriği ısıya çevirerek havaya atar. Tece gibi sıcak bölgelerde, yaz sıcağıyla birleşen direnç ısısı panonun içini fırına çevirebilir. Sürücü yanarken genelde direnç de zarar görür. Sürücü fiyatı verilirken, uygun ohm ve watt değerindeki yeni frenleme direnci de mutlaka fiyata ve sisteme dahil edilmelidir.

Soru 7: Sürücünün kullanım ömrü kaç yıldır? Yıllık bakımda sürücüye ne yapılır?

Cevap: Kaliteli, doğru kapasitede seçilmiş ve iklimlendirmesi (soğutması) iyi yapılmış bir asansör sürücüsünün endüstriyel ömrü ortalama 7 ile 12 yıl arasındadır. Ancak Mersin'in aşırı nemli ve sıcak havası, panoya güneş vurması gibi dış etkenler bu süreyi kısaltabilir. Aylık ve yıllık periyodik bakımlarda sürücünün içini açıp elektronik tamir yapmayız; ancak sürücünün fanlarının çalışıp çalışmadığını, soğutma alüminyum ızgaralarının tozla tıkanıp tıkanmadığını, terminal vidalarının titreşimden gevşeyip gevşemediğini ve ısı değerlerini termal kamerayla kontrol ederiz. Basit bir toz temizliği bile o cihazın ömrüne yıllar katar.

Soru 8: Asansör revizyonu yapıyoruz. Pano tamamen değişecek. Tümleşik sürücülü pano mu almalıyız yoksa harici sürücülü pano mu?

Cevap: Yeni nesil revizyonlarda her zaman Tümleşik Sürücülü (Entegre) Asansör Kontrol Sistemlerini (Örn: Arkel Arcode veya Mikrolift ML-Drive gibi) önermekteyiz. Tümleşik sistemlerde anakart ve sürücü aynı kutunun içindedir ve birbirleriyle kusursuz bir uyum (kapalı devre haberleşme) ile çalışırlar. Kablolama çok daha azdır, bu da arıza riskini, korozyonlu temassızlıkları ve elektromanyetik parazitleri (gürültüleri) minimuma indirir. Ayrıca kuyu kopyalama özellikleriyle kat hassasiyetleri milimetriktir, bu da size tek seferde kusursuz bir Yeşil Etiket almanızı garantiler. Fiyatları bir tık yüksek olsa da uzun vadede arıza maliyetleri çok daha düşüktür.

Soru 9: Sürücü arızalanıp asansör yolda kalırsa, kurtarma sistemi yine de çalışır mı?

Cevap: Duruma ve arızanın tipine göre değişir. Asansörlerdeki otomatik kurtarma sistemleri (Akü veya UPS), elektrik kesildiğinde sürücüye DC voltaj vererek sürücünün asansörü hareket ettirmesini sağlar. Yani kurtarma işleminin "kas gücünü" yine sürücü yapar. Eğer elektrik kesilmişse ama sürücü sağlamsa, sizi en yakın kata getirir. Ancak sorun elektrik kesintisi değil de, doğrudan sürücünün içindeki IGBT'lerin yanması veya cihazın beyninin (işlemcisinin) kısa devre yapmasıysa, kurtarma sistemi devreye girse bile sürücü motoru süremediği için kabin hareket etmez, yolcu mahsur kalır. Bu durumda Mersin Teknik Asansör acil müdahale ekipleri fiziksel olarak (elle manuel) kurtarma yapar.

Soru 10: "Açık Çevrim" (Open Loop) ile "Kapalı Çevrim" (Closed Loop) sürücü arasındaki fiyat farkı ve kalite farkı nedir? Hangisini seçmeliyim?

Cevap: Bu iki kavram asansörün konforunu ve fiyatını belirleyen en önemli unsurdur.

  • Açık Çevrim: Sürücü motora elektriği verir ama motorun o an gerçekten ne hızda döndüğünü geri dönüp kontrol etmez, körleme çalışır. Eski tip ve ucuz asansörlerde kullanılır. Fiyatları uygundur.
  • Kapalı Çevrim: Motorun arkasında "Enkoder" adı verilen bir hız okuyucu göz vardır. Enkoder, motorun milinin saniyede kaç derece döndüğünü sürücüye milisaniye bazında raporlar. Sürücü, asansörde 1 kişi de olsa 10 kişi de olsa motorun devrini sürekli hesaplayarak kusursuz bir seyir sağlar. Kat duruşlarında hata payı sıfırdır. Kapalı çevrim cihazlar ve enkoder kartı donanımları maliyetli olduğu için fiyatı yüksektir. Ancak GMK Bulvarı veya Menteş Mahallesi'ndeki gibi yeni ve modern bir binada oturuyorsanız, seyir konforu ve can güvenliği için kapalı çevrim sistemler vazgeçilmezdir.

 

Sonuç: Asansörün Beynini Koruyun, Can Güvenliğinizi Riske Atmayın!

Değerli okurlar, anlattığımız üzere asansör sürücüleri (inverterler), sadece bir kutu ve devre kartından ibaret değildir. Onlar asansörünüzün sarsıntısız çalışmasını sağlayan, elektrik dalgalanmalarına karşı motorunuzu koruyan, enerji tasarrufu yapan ve en önemlisi kat seviyesini milimetrik ayarlayarak can güvenliğinizi teminat altına alan sistemin beynidir.

Özellikle Mersin'in aşırı nemli havası, sahil şeridindeki korozyon etkileri ve yüksek katlı binalardaki yoğun trafik, bu hassas elektronik cihazları sürekli tehdit altındı tutmaktadır. Sürücü arızaları, yanlış müdahaleler ve kalitesiz merdiven altı tamir işlemleri, binalarınıza Kırmızı Etiket olarak geri dönecek ve hukuki olarak yöneticileri büyük bir risk altına sokacaktır. Asansörünüzün sürücü değişimi, tamiri veya yeni nesil TSE standartlarına uygun revizyon projeleri için daima yetkin, MYK belgeli ve kurumsal firmalarla çalışın.

Mersin Teknik Asansör olarak, binalarınızın "kalbini ve beynini" korumak, yasal yükümlülüklerinizi yerine getirmenizi sağlamak ve kesintisiz dikey ulaşım konforu sunmak için 7/24 yanınızdayız.

İletişim Bilgilerimiz:

  • Telefon: 0532 678 25 43
  • Adres: Menteş Mahallesi 2598 Sokak No:24 Yenişehir, Mersin
  • Web Sitemiz: mersinteknikasansor.com